MAŁOPOLSKI OŚRODEK DORADZTWA ROLNICZEGO
z siedzibą w Karniowicach

W dniach 30.06–02.07.2026 r. Małopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego z siedzibą w Karniowicach wraz z partnerem operacji – Małopolskim Związkiem Hodowców Koni – w ramach Planu Strategicznego WPR 2023–2027, realizowanego z programu Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich+ (KSOW+), zorganizowali wyjazd studyjny poświęcony nowoczesnym metodom rozrodu i hodowli koni pod nazwą „ŹREBNOŚĆ Z PLANEM”.

Wydarzenie skierowane było do rolników prowadzących hodowlę koni, a także osób planujących rozwój działalności hodowlanej oraz zainteresowanych nowoczesnymi metodami rozrodu, selekcji hodowlanej i poprawy dobrostanu koni. Celem operacji był transfer specjalistycznej wiedzy oraz dobrych praktyk z zakresu rozrodu, selekcji hodowlanej i dobrostanu koni, a także podniesienie kwalifikacji uczestników poprzez połączenie wykładów eksperckich z warsztatami praktycznymi prowadzonymi przez uznanych specjalistów z zakresu medycyny weterynaryjnej i hodowli koni. Wyjazd stanowił okazję do zapoznania się z najnowszymi rozwiązaniami stosowanymi w rozrodzie koni, metodami diagnostycznymi oraz zasadami prowadzenia nowoczesnej hodowli, przyczyniając się do zwiększenia konkurencyjności gospodarstw utrzymujących konie.

Dzień 1 – Nowoczesne zarządzanie rozrodem klaczy

Grupa uczestników w dniu 30.06.2026 r. wyruszyła z siedziby Małopolskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Karniowicach do Stadniny Koni Walewice – jednego z najbardziej rozpoznawalnych ośrodków hodowli koni w Polsce.

Po przybyciu uczestnicy zostali powitani przez przedstawicieli stadniny, a następnie rozpoczęli zwiedzanie obiektu pod przewodnictwem głównego zootechnika i specjalisty z zakresu hodowli koni – pana Piotra Helona. W trakcie wizyty zaprezentowano historię Stadniny Koni Walewice oraz jej znaczenie dla krajowej hodowli koni. Uczestnicy mieli możliwość zapoznania się z funkcjonowaniem nowoczesnego gospodarstwa hodowlanego, obejrzenia stajni, padoków, pomieszczeń hodowlanych, infrastruktury wykorzystywanej w rozrodzie oraz zaplecza służącego utrzymaniu i treningowi koni.

Po części terenowej odbyła się sesja wykładowa poświęcona przygotowaniu klaczy do sezonu rozrodczego. Lekarz weterynarii Agata Wolska omówiła najważniejsze zagadnienia związane z oceną zdrowia reprodukcyjnego klaczy, właściwym przygotowaniem zwierząt do krycia oraz czynnikami wpływającymi na uzyskanie wysokiej skuteczności rozrodu.

Kolejny wykład poprowadził lekarz weterynarii Jarosław Buczyński, przedstawiając temat opieki nad klaczą ze źrebięciem. Uczestnicy poznali zasady prawidłowego postępowania z klaczą i nowo narodzonym źrebięciem, metody ograniczania ryzyka upadków źrebiąt oraz praktyczne rozwiązania wspierające ich prawidłowy rozwój, zdrowie i dobrostan w pierwszych miesiącach życia.

Dzień 2 – Praktyczne aspekty rozrodu koni

Drugi dzień wyjazdu został w całości poświęcony praktycznym warsztatom z zakresu nowoczesnych metod rozrodu koni.

Pierwszą część zajęć poprowadzili lekarze weterynarii Agata Wolska i Jarosław Buczyński. Warsztaty obejmowały diagnostykę ultrasonograficzną (USG) stosowaną w rozrodzie klaczy, techniki pobierania nasienia od ogierów oraz wykorzystanie metod wspomagających rozród w praktyce hodowlanej. Uczestnicy mieli możliwość obserwowania wykonywanych zabiegów oraz poznania ich praktycznego zastosowania w nowoczesnej hodowli.

Następnie odbyły się specjalistyczne warsztaty prowadzone przez dr. inż. Zenona Podstawskiego oraz dr inż. Bogusławę Długosz – pracowników naukowych Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie, poświęcone pobieraniu i ocenie jakości nasienia ogierów. Podczas zajęć zaprezentowano mobilną stację ANDROBUS, służącą do poboru oraz kompleksowej oceny jakości nasienia. Uczestnicy poznali metody analizy makroskopowej i mikroskopowej ejakulatu, zasady przygotowania materiału do inseminacji oraz różnice pomiędzy wykorzystaniem nasienia świeżego, schłodzonego i mrożonego. Omówiono również proces przygotowywania słomek inseminacyjnych, zasady kriokonserwacji materiału biologicznego z wykorzystaniem ciekłego azotu oraz warunki jego bezpiecznego przechowywania.

Popołudniowa sesja wykładowa została poświęcona zagadnieniom świadomej selekcji hodowlanej. Piotr Helon przedstawił zasady doboru ogiera do klaczy z uwzględnieniem celów hodowlanych, interpretacji rodowodów oraz oceny cech pokrojowych wpływających na wartość użytkową i hodowlaną przyszłego potomstwa. W kolejnym wykładzie omówił analizę mocnych i słabych stron kojarzonych osobników, zwracając uwagę na wpływ właściwego doboru rodziców na zdrowie, użytkowość, predyspozycje sportowe oraz wartość hodowlaną źrebiąt.

Dzień zakończył wykład dr inż. Angeliki Magiery dotyczący ekoschematu „Dobrostan zwierząt”. Podczas wystąpienia przedstawiono możliwości wykorzystania instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej wspierających poprawę warunków utrzymania koni oraz ich znaczenie dla rozwoju gospodarstw hodowlanych.

Dzień 3 – Dobrostan klaczy i odchów źrebiąt

Ostatni dzień wyjazdu studyjnego poświęcony został zagadnieniom dotyczącym utrzymania klaczy ze źrebiętami oraz wpływu warunków środowiskowych na efektywność rozrodu i rozwój młodych koni.

Wykład poprowadził Piotr Helon, który omówił znaczenie właściwego systemu utrzymania klaczy ze źrebiętami dla zdrowia i dobrostanu zwierząt. Szczególną uwagę poświęcono wpływowi warunków utrzymania na płodność klaczy, przebieg laktacji oraz przygotowanie do kolejnego sezonu rozrodczego. Przedstawiono również zasady prawidłowego żywienia klaczy i źrebiąt, znaczenie ruchu oraz odpowiednich warunków środowiskowych dla harmonijnego rozwoju układu kostno-mięśniowego młodych koni. Omówiono rolę socjalizacji źrebiąt w stadzie, jej wpływ na rozwój behawioralny oraz przyszłą użytkowość koni, a także najczęściej popełniane błędy w odchowie i ich konsekwencje dla zdrowia oraz wartości hodowlanej zwierząt.

Na zakończenie wyjazdu odbyło się podsumowanie zdobytej wiedzy oraz dyskusja z uczestnikami, podczas której wymieniono doświadczenia i omówiono możliwości wykorzystania zdobytych informacji w praktyce hodowlanej.

Trzydniowy wyjazd studyjny umożliwił uczestnikom zdobycie aktualnej wiedzy z zakresu nowoczesnych metod rozrodu koni, diagnostyki weterynaryjnej, selekcji hodowlanej oraz dobrostanu zwierząt. Połączenie wykładów prowadzonych przez uznanych ekspertów z praktycznymi warsztatami pozwoliło uczestnikom poznać rozwiązania wykorzystywane w czołowych polskich ośrodkach hodowlanych. Realizacja operacji przyczyniła się do upowszechniania innowacyjnych technologii i dobrych praktyk w hodowli koni, wspierając rozwój gospodarstw oraz podnoszenie konkurencyjności sektora hodowlanego na obszarach wiejskich.

Angelika Magiera