Relacja z wyjazdu studyjnego „Rozwój przetwórstwa produktów mleczarskich oraz owoców i warzyw w gospodarstwach ekologicznych jako sposób na zwiększenie ich dochodowości”

W dniach 30 czerwca – 2 lipca 2026 r. Małopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego z siedzibą w Karniowicach, przy wsparciu finansowym Unii Europejskiej w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej 2023–2027, realizowanego z programu Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich+ (KSOW+), zorganizował wyjazd studyjny pn. „Rozwój przetwórstwa produktów mleczarskich oraz owoców i warzyw w gospodarstwach ekologicznych jako sposób na zwiększenie ich dochodowości”.
Wydarzenie skierowane było przede wszystkim do rolników, konsumentów żywności, doradców rolniczych oraz mieszkańców obszarów wiejskich. Jego głównym celem było zapoznanie uczestników z dobrymi praktykami w zakresie przetwórstwa żywności w gospodarstwach ekologicznych oraz stworzenie przestrzeni do wymiany doświadczeń z właścicielami odwiedzanych gospodarstw. Uczestnicy mieli okazję poznać organizację produkcji i przetwórstwa, nowoczesne rozwiązania technologiczne oraz sprawdzone metody zwiększania wartości dodanej produktów rolnych.
Wyjazd po raz kolejny potwierdził, jak istotne dla rozwoju rolnictwa ekologicznego są współpraca, poszukiwanie nowych kierunków działalności, promocja wysokiej jakości żywności oraz zrzeszanie się producentów. W tym celu uczestnicy udali się w malownicze rejony Dolnego Śląska i Śląska, gdzie odwiedzili inspirujące gospodarstwa będące przykładem nowoczesnego, zrównoważonego gospodarowania, prowadzonego z poszanowaniem środowiska naturalnego oraz dbałością o zachowanie bioróżnorodności. Każde z odwiedzonych miejsc prezentowało odmienne podejście do przetwórstwa i sprzedaży produktów ekologicznych, dostarczając uczestnikom wielu cennych inspiracji oraz praktycznych rozwiązań możliwych do wykorzystania we własnych gospodarstwach.
Dzień 1 – Sesja wykładowa (30 czerwiec 2026 r.)
Po wyjeździe z siedziby MODR w Karniowicach grupa 25 uczestników udała się do województwa dolnośląskiego. Po przybyciu na miejsce uczestnicy zostali zakwaterowani w hotelu. Następnie odbyła się sesja wykładowa, podczas której przedstawiono założenia programu wyjazdu oraz omówiono zagadnienia merytoryczne związane z tematyką szkolenia..
Dzień 2 – Zagroda Edukacyjna „Sery Lutomierskie z Gór Sowich oraz gospodarstwo ekologiczne „EKO-ARONIA”- (1.07.2026 r.)
Drugiego dnia uczestnicy odwiedzili certyfikowaną zagrodę edukacyjną „Sery Lutomierskie z Gór Sowich” w Lutomierzu, prowadzoną przez panią Malwinę Pasternak. Właścicielka z ogromną pasją oprowadziła grupę po swoim gospodarstwie, dzieląc się bogatą wiedzą oraz doświadczeniem związanym z serowarstwem i prowadzeniem zagrody edukacyjnej. Wizyta była doskonałą okazją do poznania struktury nowoczesnego, a zarazem tradycyjnego gospodarstwa rolnego. Pani Malwina zarządza obszarem stu hektarów, z czego dziewięćdziesiąt stanowią grunty orne przeznaczone pod uprawę pszenicy, jęczmienia browarnego, rzepaku ozimego, kukurydzy na ziarno oraz żyta na kiszonki. Pozostałe dziesięć hektarów to trwałe użytki zielone, które zabezpieczają bazę paszową dla hodowanego na miejscu bydła, obejmującego stado dziewiętnastu krów mamek, buhaja oraz młode bydło opasowe.
Wizyta miała niezwykle interaktywny charakter, a jej sercem były warsztaty kulinarne i rzemieślnicze. Uczestnicy mieli wyjątkową okazję sprawdzić się w roli serowarów i samodzielnie przygotować tradycyjne sery podpuszczkowe. Kolejną praktyczną atrakcją było własnoręczne robienie masła, co pozwoliło wszystkim doświadczyć tradycyjnych metod przetwórstwa mleka. Oprócz zajęć praktycznych gospodyni zaprezentowała grupie zabytkowe zabudowania gospodarstwa, które stanowią doskonały przykład architektury charakterystycznej dla Dolnego Śląska. Niezwykle cennym elementem spotkania była również część biznesowa, podczas której pani Malwina opowiedziała o ekonomicznych aspektach swojej działalności. Uczestnicy dowiedzieli się, jak z sukcesem i powodzeniem prowadzić zagrodę edukacyjną, łącząc pasję do rolnictwa z efektywnym zarządzaniem przedsiębiorstwem.
Następnie uczestnicy odwiedzili gospodarstwo ekologiczne Eko Ar – Ekologiczna Aronia, gdzie mieli okazję poznać historię miejsca, które od blisko 30 lat z pasją prowadzą Anna i Mirosław Lech. Gospodarstwo położone jest na malowniczych zboczach Gór Orlickich, w pobliżu Kudowy-Zdroju. Na niemal 20-hektarowej plantacji rośnie ponad 40 tysięcy krzewów ekologicznej aronii, uprawianej zgodnie z zasadami rolnictwa ekologicznego. Właściciele opowiedzieli o metodach uprawy, ręcznym zbiorze owoców oraz procesie ich przetwarzania, dzieląc się swoim wieloletnim doświadczeniem i pasją do produkcji zdrowej, naturalnej żywności. Gospodarze opowiedzieli o ekologicznych metodach uprawy, ręcznym zbiorze owoców oraz procesie ich przetwarzania. Mogliśmy zobaczyć plantację i przekonać się, jak wiele pracy, wiedzy i zaangażowania wymaga produkcja naturalnych wyrobów z aronii.
Szczególnym punktem wizyty była prezentacja bogatej oferty produktów powstających z owoców pochodzących wyłącznie z własnej plantacji. Wśród nich znajduje się 100% sok z aronii – naturalny, bez dodatku cukru i konserwantów, ceniony za swoje właściwości prozdrowotne. Gospodarze zaprezentowali również „Tercet Zdrowia”, czyli zestaw składający się z soku, syropu i herbatki z aronii oraz rokitnika. To wyjątkowe połączenie owoców stanowi bogate źródło witamin, antyoksydantów oraz cennych mikro- i makroelementów, wspierających odporność i prawidłowe funkcjonowanie organizmu.
Oferta gospodarstwa obejmuje także naturalne syropy, dżemy, suszone owoce aronii oraz oryginalne słodycze, takie jak aronia w czekoladzie, które cieszą się dużym zainteresowaniem wśród odwiedzających. Wszystkie produkty powstają z poszanowaniem zasad ekologii i z dbałością o zachowanie naturalnych walorów smakowych oraz wartości odżywczych owoców.
Wizyta była doskonałą okazją do poznania zasad ekologicznego rolnictwa oraz odkrycia niezwykłych właściwości aronii. Nie zabrakło również degustacji, podczas której mogliśmy przekonać się o wysokiej jakości i wyjątkowym smaku produktów wytwarzanych w gospodarstwie.
Spotkanie z właścicielami pokazało, że za sukcesem gospodarstwa Eko Aronia stoi wieloletnie doświadczenie, pasja oraz konsekwentna troska o środowisko naturalne. Z wizyty wyjechaliśmy bogatsi o nową wiedzę, cenne doświadczenia i przekonanie, że ekologiczne rolnictwo oraz lokalne produkty są warte wsparcia i promocji.
Dzień 3 – gospodarstwo ekologiczne „EKOFARM-CZANIEC” (2 lipca 2026 r.)
Ostatnim punktem programu wyjazdu studyjnego była wizyta w gospodarstwie EKOFARM-CZANIEC, położonym w województwie śląskim, u podnóża Beskidu Małego. Gospodarstwo przez wiele lat prowadziła Pani Maria Sordyl, natomiast obecnie jego właścicielką jest Pani Barbara Sordyl-Lipnicka, która z powodzeniem kontynuuje rodzinną tradycję prowadzenia certyfikowanego gospodarstwa ekologicznego z ponad dwudziestoletnim doświadczeniem. Pierwszy atest producenta zdrowej żywności gospodarstwo uzyskało już w 1996 roku. Od początku działalności jego właścicielom przyświeca idea prowadzenia produkcji rolnej w harmonii z naturą, z poszanowaniem środowiska oraz zasad rolnictwa ekologicznego. Na powierzchni około 3 hektarów prowadzona jest zarówno produkcja roślinna, jak i zwierzęca. W gospodarstwie uprawiane są zboża, warzywa i owoce, a także hodowane jest bydło oraz utrzymywany drób. Dzięki atrakcyjnemu położeniu geograficznemu, u podnóża Beskidu Małego, gospodarstwo prowadzi również działalność agroturystyczną oraz edukacyjną. Odwiedzający mają możliwość zapoznania się z zasadami prowadzenia upraw ekologicznych, poznania tradycyjnych odmian i gatunków roślin warzywniczych oraz nauki rozpoznawania ich nasion. Gospodarze dzielą się również wiedzą na temat ekologicznych metod uprawy ogrodu i produkcji żywności, promując zrównoważone rolnictwo oraz ochronę bioróżnorodności. Wizytę uzupełnia możliwość zakupu ekologicznych produktów pochodzących bezpośrednio z gospodarstwa, co stanowi doskonały przykład krótkiego łańcucha dostaw i sprzedaży bezpośredniej.
Wyjazd studyjny pozwolił uczestnikom poznać walory przyrodnicze odwiedzanych regionów oraz przekonać się, jak istotną rolę w rolnictwie ekologicznym odgrywają różnorodność biologiczna i dbałość o czystość środowiska naturalnego. Prezentacja dobrych praktyk w zakresie ekologicznej produkcji i przetwórstwa żywności umożliwiła lepsze zrozumienie zasad funkcjonowania tego systemu oraz stworzyła okazję do wymiany doświadczeń i inspiracji pomiędzy uczestnikami a gospodarzami odwiedzanych obiektów.
