MAŁOPOLSKI OŚRODEK DORADZTWA ROLNICZEGO
z siedzibą w Karniowicach

Pod takim tytułem pod koniec stycznia Dział Technologii Produkcji Rolniczej i Doświadczalnictwa MODR z s. w Karniowicach wspólnie z firmami: Argenta Seeds, Bio-Gen, BASF oraz FMC zorganizował szkolenie on-line dla doradców i producentów warzyw. Patronat medialny nad webinarium sprawował portal warzywniczy HortiNet.pl. Tematyka wydarzenia obejmowała szeroki zakres technologii uprawy warzyw kapustnych ze szczególnym uwzględnieniem kapusty głowiastej; od doboru odpowiedniej odmiany po stosowanie preparatów biologicznych i chemicznych celem optymalizacji strategii ochrony i nawożenia roślin.

Polecane odmiany

Szereg odmian kapusty zalecanych do uprawy w Małopolsce omówiła Dorota Burdek reprezentująca holenderską firmę hodowlano-nasienną Argenta Seeds, która jest obecna na rynku polskim już od 2003 roku. Na wczesne nasadzenia zwłaszcza pod płaskie osłony prelegentka promowała nowość pod numerem hodowlanym KO 1347 F1. Charakteryzuje się krótkim okresem wegetacji wynoszącym ok. 60 dni od wysadzenia rozsady na miejsce stałe i główkami o masie do 2 kg. Sprawdzoną i cenioną odmianą wśród producentów jest Donatrix F1. To kapusta głowiasta biała o ok. 80-dniowym okresie wegetacji. Toleruje niesprzyjające warunki uprawowe, w tym choroby odglebowe. Jej główki osiągają średnio 3 kg masy. Może być relatywnie długo przetrzymana w polu bez utraty jakości. Jej dodatkowym atutem jest dobre pokrycie nalotem woskowym, co ogranicza żerowanie wciornastków. Spośród kapust czerwonych ceniona jest m.in. średniopóźna kapusta Redbowl F1, o 100-120 dniach wegetacji. To odmiana uniwersalna, którą w zależności od zagęszczenia można produkować zarówno na zaopatrzenie świeżego rynku (przy zagęszczeniu do 60 tys. szt./ha) jak i do podmiotów zajmujących się przetwórstwem (w zagęszczeniu do 30 tys. szt./ha jej główki osiągają 3,5 kg i więcej). Kapustę pekińską reprezentuje m.in. odmiana Veraflex 2121 F1. Posiada naturalną odporność na grzyby z rodzaju Fusarium i Verticillium. Jest gotowa do zbioru po ok. 55 dniach od wysadzenia latem z przeznaczeniem na zbiór późnoletni i jesienny. Bardzo dobrze się przechowuje. Przedstawicielka firmy Argenta Seeds zwróciła również uwagę na kapusty chińskie, potocznie zwane pak-choi. W ofercie firmy znajdują się dwie odmiany tego gatunku, w tym kompaktowe Green Falcon F1 i Green Parrot F1. Pierwsza z nich jest rekomendowana do najwcześniejszych upraw, a druga do produkcji w okresie lata.

Kiedy i jak stosować preparaty biologiczne?

Na to pytanie szeroko odpowiadała Iwona Polewska-Jankowiak, dyrektor działu ogrodniczego firmy Bio-Gen. Wykładowczyni zwróciła uwagę, że niestety wciąż w wielu gospodarstwach popełniane są podstawowe błędy, które rzutują na sukces produkcji roślin, w tym kapusty. Wśród nich wymieniła brak kontroli odczynu gleby, pomijanie wapnia odżywczego w bilansie nawożenia i prowadzenie upraw monokulturowych. Ponadto tę złą sytuację pogłębia coraz mniejsza zawartość próchnicy w polskich glebach, co wynika z ograniczonej podaży nawozów organicznych. Równocześnie zwiększa się presja ze strony agrofagów i niekorzystnych czynników abiotycznych. Z tego powodu niezbędne jest umiejętne prowadzenie upraw ze szczególnym uwzględnieniem rewitalizacji gleby tak, aby przywrócić i utrzymać jej naturalną zdolność do zaspokojenia potrzeb życiowych roślin uprawnych. W tym celu dobrze sprawdza się zastosowanie preparatu Rewital Pro+. Zawiera on łącznie 13 szczepów bakterii (z rodzaju między innymi: Bacillus, Streptomyces,  Cellulomonas, Pseudomonas, Rhodococcus, Pseudonocardia, Arthrobacter, Peanibacillus)w wysokiej koncentracji 10^8 jtk/ml = 10^11 jtk/ha. Efektem stosowania Rewital Pro + jest nie tylko regeneracja gleby, ale dodatkowo higienizacja środowiska glebowego, przez co też możemy zaobserwować mniejszą ilość patogenów wywołujących choroby. Poprzez usprawnienie procesów mineralizacji docelowo uzyskuje się zwiększenie poziomu próchnicy w glebie. Iwona Polewska-Jankowiak zachęcała również do optymalizacji nawożenia azotem i fosforem za pomocą preparatów mikrobiologicznych, takich jak AzotoPower i FosfoPower. Zawarte w nich bakterie zapewniają stabilny dostęp azotu w okresie wegetacji poprzez jego wiązanie z atmosfery oraz udostępnianie uwstecznionych jonów fosforu. Zalecana dawka obu preparatów wynosi po 100 g/ha uprawy, a optymalnym terminem stosowania jest wiosna i rozpoczęcie wegetacji.  W rejonach wysokiej koncentracji upraw warzyw kapustnych istotny problem stanowi śmietka kapuściana. W celu jej ograniczania w środowisku glebowym specjalistka polecała zastosowanie mikrobiologicznego preparatu Delia STOP przed sadzeniem rozsady i powtórzenie zabiegu co 3-4 tygodnie uwzględniając monitoring plantacji.

Remedium na chwasty i choroby

Strategię ochrony przeciw niepożądanej roślinności i patogenom chorobotwórczym w uprawie warzyw kapustnych przybliżył Przemysław Kostrzewski z firmy BASF. Prelegent poinformował o zmianach dawkowania po odnowieniu rejestracji dobrze znanego producentom herbicydu. Mowa o preparacie Stomp Aqua 455 CS, który należy stosować w dawce maksymalnej do 2,6 l/ha przed sadzeniem rozsady a najlepiej po wysadzeniu i przyjęciu się roślin kapusty, kalafiora i brokuła. Do odchwaszczania tych i innych gatunków z tej grupy polecał też preparat Butisan® Duo 400 EC (lub Springbok® 400 EC) oparty na dwóch substancjach czynnych takich jak:  metazachlor i DMTA-P. Zwalcza on m.in. samosiewy ziemniaka, bodziszka, rdesty i żółtlicę drobnokwiatową w dawce 2,5 l/ha. Przedstawiciel firmy BASF omówił również charakterystykę wybranych chorób kapusty. Jedną z nich jest fuzaryjne gnicie główek kapusty wywołana przez grzyb Fusarium avenaceum. Jest to bardzo groźna choroba, ponieważ od początkowych widocznych objawów do całkowitego zniszczenia główek w korzystnych warunkach środowiskowych wystarczy zaledwie kilka dni. Co więcej obecnie na rynku brak jest zarejestrowanych preparatów do ochrony przed tą chorobą, przez co jedyną słuszną strategią są szeroko zakrojone działania profilaktyczne. Na inne ważne gospodarczo choroby kapusty, w tym mączniaka prawdziwego, czerń krzyżowych (alternariozę) i plamistość pierścieniową kapustnych świetnie sprawdza się preparat Dagonis®. Jest on oparty na dwóch substancjach czynnych (fluksapyroksad i difenokonazol), a jego wartością dodaną jest ochrona nowych przyrostów. Świetnie uzupełnia się m.in. z fungicydem Signum 33 WG, który jest rekomendowany np. do zwalczania szarej pleśni, zgnilizny twardzikowej i czerni krzyżowych – informował Przemysław Kostrzewski.  

Chemiczny oręż do walki ze szkodnikami

Portfolio firmy FMC przeznaczone m.in. do zwalczania szkodników kapusty i innych warzyw oraz owoców omówił jej przedstawiciel - Grzegorz Chmielniak. Jednym ze sztandarowych produktów do ochrony przed śmietką kapuścianą jest Verimark®200 SC. Należy go aplikować poprzez zaprawianie młodych roślin (rozsady) w umiejętny sposób. Dawka wody w jakiej należy rozcieńczyć 15 ml środka na 1000 roślin (ilość wskazana w etykiecie) musi być adekwatna i umożliwić pełne wchłonięcie sporządzonej cieczy roboczej przez glebę lub podłoże uprawowe w multipaletach. Regułą jest, by nie dochodziło do jej wypływu z wielodoniczek. Nie ma jednoznacznej informacji ile wody należy zużyć w tym celu, ponieważ podłoża w paletach odznaczają się zmienną przepuszczalnością. W związku z tym należy wykonać uprzednio próbę kontrolną i opryskać czystą wodą jedną przykładową multipaletę do czasu pełnego wysycenia. Pozwoli to na oszacowanie pojemności sorpcyjnej podłoża i niezbędnej cieczy. Po aplikacji roztworu Verimark®200 SC. kolejno rolnicy powinni opryskać rośliny wodą celem spłukania cieczy roboczej. Ten insektycyd oparty na substancji czynnej Cyazypyr  należy stosować jednokrotnie w ciągu sezonu i najpóźniej na 3 dni przed wysadzeniem rozsady. W przypadku zamawiania rozsady w firmach rozsadowych otrzymujemy zaprawioną rozsadę dzięki systemom do profesjonalnej aplikacji Verimarku®200 SC. Preparat działa systemicznie i utrzymuje działanie ochronne zwykle przez 4-6 tygodni od aplikacji. Nie posiada okresu karencji w uprawie warzyw kapustnych. Wysoka skuteczność i dobre opinie wśród rolników przekuły się na rozszerzenie rejestracji insektycydu Verimark®200 SC. Obecnie jest on zarejestrowany również w uprawie szklarniowej i pod osłonami m.in. w uprawie truskawki, pomidora, warzyw dyniowatych i sałaty.

dr inż. Piotr Bucki