MAŁOPOLSKI OŚRODEK DORADZTWA ROLNICZEGO
z siedzibą w Karniowicach

Rok 2014 jest dla hodowców krów polskich czerwonych rokiem wyjątkowym. W roku tym przypada bowiem jubileusz 120-lecia hodowli bydła tej rasy, którego najistotniejszym wydarzeniem była Konferencja Naukowa „120 lat Hodowli Czerwonego Bydła Polskiego”. Konferencja pod honorowym patronatem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi – Marka Sawickiego oraz Rektora Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie – Włodzimierza Sadego, odbyła się 18 września 2014 roku w Centrum Kongresowym UR w Krakowie. Pomysłodawcami Konferencji byli Prezesowie małopolskich związków hodowlanych oraz Wojciech Rasiński – kierownik krakowskiego przedstawicielstwa PFHBiPM, zaś jej organizatorami –  Krajowy Związek Hodowców Czerwonego Bydła Polskiego z siedzibą w Jodłowniku wraz z Małopolskim Towarzystwem Hodowców Bydła w Krakowie, Polska Federacja Hodowców Bydła i Producentów Mleka w Warszawie, krakowskie koło Polskiego Towarzystwa Zootechnicznego oraz Wydział Hodowli i Biologii Zwierząt Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie. Uroczyste wydarzenie zgromadziło blisko 140 osób związanych z hodowlą bydła i przetwórstwem mleka, w tym naukowców, przedstawicieli jednostek okołorolniczych, firm branżowych oraz spółdzielców. Małopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Karniowicach miał również przyjemność i zaszczyt uczestniczenia w tym spotkaniu. Jednak najliczniejszą grupę uczestników stanowili sami hodowcy. Niektórzy przebyli wiele kilometrów, aby wziąć udział  w tym wyjątkowym jubileuszu.

Prorektor UR Florian Gambuś wita przybyłych gości

Konferencji przewodził Zbigniew Młyński – Prezes Małopolskiego Towarzystwa Hodowców Bydła w Krakowie, a jej uroczystego otwarcia z życzeniami owocnych obrad, dokonał prof. Florian Gambuś, Prorektor Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie. Prezydent Polskiej Federacji Hodowców Bydła i Producentów Mleka – pan Leszek Hądzlik serdecznie podziękował za podjęcie inicjatywy jej organizacji i w imieniu władz Federacji wyraził uznanie  dla hodowców bydła tej rasy. Przez zawiłą, trudną ale i niezwykłą, pełną sukcesów na arenie międzynarodowej, historię hodowli bydła polskiego czerwonego od jej początków do dnia dzisiejszego w swoim referacie wiódł nas prof. Jan Szarek. Wykład pana profesora uzupełniany był licznymi, bardzo ciekawymi anegdotami z doświadczeń hodowców i naukowców zajmujących się w swojej pracy badawczej tą rasą bydła. Prelegent podkreślał jej niezwykle ważne i trwałe walory użytkowe, takie jak długowieczność i odporność na choroby, w porównaniu do innych ras bydła. Obecny stan hodowli przedstawił Wacław Drożdż, Prezes Krajowego Związku Hodowców Czerwonego Bydła Polskiego, omawiając przede wszystkim problemy i zagrożenia wynikające z niższej wydajności mlecznej krów tej rasy, w porównaniu z rasą phf. Zaakcentował także znaczenie programów ochrony zasobów genetycznych w rozwoju hodowli. Szanse, możliwości i perspektywy rozwoju  hodowli czerwonych piękności przedstawiła prof. Hanna Czaja-Bogner z Instytutu Zootechniki w Balicach, zaznaczając, że bydło to może stanowić dobrą alternatywę przy wyborze rasy np. dla gospodarstw agroturystycznych.

Organizacja tegorocznej Konferencji, podjęta przez hodowców zrzeszonych w swoich związkach, była wyrazem hołdu złożonego ich poprzednikom. Tradycja hodowli bydła polskiego czerwonego, sięga początków drugiej połowy XIX wieku, kiedy na ziemiach polskich, szczególnie w ówczesnej Galicji, zaczęły powstawać pierwsze obory krów tej rasy. Ostatnie lata XIX wieku stanowiły czas, gdy wśród hodowców zrodziła się świadomość potrzeby podjęcia wspólnej pracy hodowlanej. Wydarzeniem przełomowym w rozwoju hodowli bydła czerwonego polskiego była inicjatywa podjęta przez 14 hodowców z okolic Krakowa, którzy w 1894 roku podczas zebrania u hodowcy Jana Brandysa z Wielkich Dróg koło Skawiny, powołali Związek Hodowców Czerwonego Bydła Polskiego w Galicji Zachodniej. Od tego momentu rozpoczęto prowadzenie systematycznej pracy hodowlanej nad rodzimym bydłem czerwonym. Na przestrzeni tych 120 lat, jego zalety, w tym przede wszystkim długowieczność, odporność i zdrowotność, znajdywały wielu zwolenników. Dziś ostoją hodowli krów tej rasy są niepodważalnie górskie i podgórskie regiony województwa małopolskiego, w których walory użytkowe zwierząt sprawdzają się doskonale, uwydatniając ich adaptację do tutejszych warunków.

 Leszek Hądzlik - prezydent PFHBiPM ciepło o hodowcach RP

 prof. Hanna Czaja-Bogner w trakcie wykładu

 Wiceprezydent PFHBiPM - Krzysztof Banach podczas dyskusji

120 medali na 120 lat hodowli

Konferencja była okazją do uhonorowania osób zasłużonych dla hodowli bydła czerwonego polskiego. Hodowcy, naukowcy, działacze samorządowi, przedstawiciele instytucji branżowych oraz miłośnicy krów tej rasy, z rąk prezydenta Leszka Hądzlika oraz prezesów Zbigniewa Młyńskiego i Wacława Drożdża odebrali 120 medali na „120 lat hodowli”. Hodowcom gratulowano osiągnięć, dziękowano za niezwykłe zaangażowanie w podtrzymywaniu i rozwoju rasy oraz kultywowanie tradycji hodowli. Miłym punktem uroczystości było podkreślenie zasług Prezesa Drożdża dla działalności i aktywności Związku,  wyrażone w formie pamiątkowych listów gratulacyjnych przez prof. Joannę Makulską z Zakładu Hodowli Bydła UR w Krakowie oraz Edgara Beneša - Prezesa siostrzanego Związku Hodowców Bydła Simentalskiego. Podczas dyskusji, która wywiązała się po wygłoszeniu referatów, w wystąpieniach zaproszonych gości zwracano szczególną uwagę na walory kulturowe rasy, wyjątkowość składu jej mleka, a także doskonałą jakość mięsa. Wydarzenie było również okazją do podjęcia tematyki przyszłości rasy, szczególnie w odniesieniu do nowego PROW na lata 2014-2020 oraz w kontekście realizacji programów ochrony zasobów genetycznych rodzimych ras bydła.

 Młody hodowca RP - Damian Koza odbiera medal z rąk prezydenta PFHBiPM

Pan Juliusz Boroń podczas wręczania złotej honorowej odznaki PFHBiPM

Medal odbiera p. Maks Młynaryk, inspektor nadzoru PFHBiPM

Ale pycha!

Bardzo miłym akcentem wydarzenia była niespodzianka przygotowana przez rodzinę Prezesa Drożdża. Podczas przerwy zgromadzeni goście mieli niepowtarzalną możliwość skosztowania tortu, specjalnie przygotowanego z okazji jubileuszu. Tort udekorowany był logotypem Związku oraz okolicznościowym cytatem, a do jego wykonania wykorzystano oczywiście mleko od krów polskich czerwonych. Hodowcy bydła tej rasy z miejscowości Mochnaczka Wyżna, państwo Małgorzata i Wojciech Gal, raczyli uczestników Konferencji swoimi rodzinnymi wyrobami - tradycyjnymi serami klaganymi własnej marki „Ser-Gal”. Szeroką gamę galanterii z mleka krów tej rodzimej rasy prezentowała również Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Limanowej. Jest to jedyna spółdzielnia w kraju, która w swoim logotypie posiada krowę polską czerwoną. Przybyli goście mogli nawet spróbować lodów wytwarzanych wyłącznie w oparciu o mleko krów polskich czerwonych przez firmę „Melba” z Krzeszowic. Wszystkie te rarytasy cieszyły się wielką popularnością i szybko znikały ze stołów.

Smutno mi, Panie...

Konkluzji i spostrzeżeń, które wyniknęły w przebiegu Konferencji było wiele. Sam wiceprezydent Federacji Krzysztof Banach podkreślił, że hodowcy gospodarujący w tak trudnych warunkach jak rozdrobnione, górskie tereny Małopolski, powinni być traktowani inaczej niż hodowcy utrzymujący bydło w innych rejonach kraju. W odczuciu wielu hodowców, zainteresowanie resortu rolnictwa oraz władz samorządowych ich problemami, właściwie nie istnieje. Jednym z tego dowodów była  chociażby nieobecność przedstawicieli ministerstwa rolnictwa w tak ważnym dla hodowców wydarzeniu. Zabrakło adresatów stawianych tez i wniosków. Pewne jest jednak jedno. Gdyby nie wysiłek hodowców, krów rasy polskiej czerwonej na polskich pastwiskach już byśmy nie widzieli.

Agata Karpowicz

  kwiat hodowli na widowni