Menu główne
25 stycznia 2018

Dbamy o czyste powietrze - konferencja nt. wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych (OZE) w Karniowicach

Dbamy o czyste powietrze - konferencja nt. wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych (OZE) w Karniowicach

W dniu 18.01.2018 r. już po raz 15-ty w naszym Ośrodku w Karniowicach zorganizowaliśmy konferencję na temat smogu i nowoczesnych rozwiązań OZE na terenach wiejskich. Celem konferencji było zapoznanie jej uczestników ze źródłami zanieczyszczenia powietrza, uświadomienie mieszkańców wsi o szkodliwości zawartych w smogu trujących gazów i pyłów, a także przedstawienie sposobów zmniejszenia zanieczyszczenia powietrza (tzw. niskiej emisji) z wykorzystaniem czystych technologii wytwarzania energii cieplnej i elektrycznej.
Na konferencję przybyło 220 osób, wśród nich około 50 przedstawicieli samorządów powiatów, gmin i instytucji związanych z rolnictwem.

Konferencję otworzył Dyrektor MODR Pan Marek Kwiatkowski. Wskazał na duże zainteresowanie uczestników konferencji tą tematyką. Przypomniał, że Polska jest zobowiązana do zwiększenia udziału energii ze źródeł odnawialnych w zużyciu energii brutto, w wysokości 15% do roku 2020. Obecnie wskaźnik ten wynosi powyżej 13%. Zważając na dużą dynamikę rozwoju tej branży jest nadzieja, że zobowiązanie to zostanie wypełnione.

Pierwszy temat „Problematyka antysmogowa i popularyzacja ekologicznych źródeł ciepła” przedstawiła Pani dr inż. Anna Sowiżdżał z Akademii Górniczo Hutniczej w Krakowie. Szczegółowo omówiła źródła niskiej emisji, przyczyny występowania oraz jej negatywny wpływ na jakość powietrza i zdrowie ludzi. Smog nie jest domeną wielkich miast, wskazują na to wyniki badań monitoringu w poszczególnych gminach. Zdrowie mieszkańców całej Małopolski jest zagrożone. Niestety dopuszczalne normy stężenia zanieczyszczeń w powietrzu w Polsce zostały zawyżone 2-4 krotnie, np. poziom alarmowy pyłu PM10 w Czechach wynosi 100 mikrogramów w 1m3 powietrza, natomiast w Polsce aż 300. Stan zanieczyszczenia powietrza w poszczególnych miastach i gminach możemy śledzić na stronie www.monitoring.krakow.pios.gov.pl. W trakcie wykładu przedstawiono również sposoby walki ze smogiem, systemy informowania społeczeństwa i pokazano przykłady dobrych praktyk w wybranych gminach.
Drugi wykład „Nowoczesne technologie ogrzewania z wykorzystaniem pomp ciepła oraz kotłów V klasy emisji przedstawili; Pan Jarosław Kotyza oraz Pan Grzegorz Pełka z Instytutu Zrównoważonej Energii AGH z/s w Miękini k/Krzeszowic. Pompy ciepła to całkowicie bezemisyjne i najbardziej stabilne źródła ciepła. Mogą one odbierać ciepło z otaczającego powietrza, z gruntu na różnych głębokościach, oraz z wód powierzchniowych i podziemnych. Każda pompa ciepła powinna osiągać współczynnik sprawności powyżej 4, to znaczy, że na wyprodukowanie 4 kWh (kilowatogodzin) w postaci ciepła, powinna zużyć nie więcej niż 1 kWh energii elektrycznej potrzebnej do napędu jej urządzeń. Do produkcji ciepła najbardziej polecane są piece o najniższej emisyjności czyli 5 klasy (polska norma PN-EN 303-5:2012) i zgodne z europejską normą Ecodesign /ekoprojekt/ wg .rozporządzenia Komisji (UE) 2015/1185(1186). Zakazane już jest spalanie mułów i flotów węglowych oraz drewna o wilgotności ponad 20% wody. Podczas konferencji wykładowcy omawiali szczegóły budowy i działanie pomp ciepła, a przed budynkiem biurowca w mobilnym laboratorium pokazywano różne kotły na paliwa stałe.
Następny wykład „Słoneczne instalacje fotowoltaiczne w działaniach prosumenckich” przedstawił Pan Bogdan Szymański, prezes Stowarzyszenia Branży Fotowoltaicznej – Polska PV. Rynek ogniw (paneli) fotowoltaicznych (PV), to najszybciej w Polsce rozwijająca się branża OZE. Otrzymała ona dobre wsparcie ustawowe dla jej powszechnego zastosowania. Chodzi głównie o mikroinstalacje fotowoltaiczne o mocy do 40 kW, które są preferencyjnie traktowane w ustawie o OZE wraz z definicją tzw. prosumenta. Prosumentem jest osoba zużywająca energię elektryczną z sieci i jednocześnie wytwarzająca ją w swojej domowej mikroinstalacji, wyłącznie na potrzeby własne nie związane z działalnością gospodarczą. Aby nic nie dopłacać, należy w ciągu 1 roku do sieci dostarczyć około 25% więcej prądu niż jego zużyliśmy. Jest to zapłata jakby „w naturze” za przechowywanie naszego prądu w sieci. W trakcie wykładu omówiono szczegóły techniczne mikroinstalacji PV. Koszt inwestycyjny zainstalowania 1 kWp („kWpik”-standardowe warunki) mocy instalacji wynosi obecnie ok. 5000 złotych, roczna produkcja prądu wyniesie ok. 1000 kWh o wartości ok. 500 zł, tak więc czas zwrotu zainwestowanego kapitału wynosi ok. 10 lat (bez korzystania z dotacji).
Następnie „Zagadnienia finansowania inwestycji w OZE”, przedstawili Pan Janusz Sułowski i Pani Anna Synowiec z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (WFOŚiGW) w Krakowie. Omówiono wybrane formy dotacji i umarzania pożyczek udzielanych na różne inwestycje OZE i remonty. Dla osób fizycznych jest pomoc w postaci 50 % dotacji do spłaty kapitału kredytów bankowych. Na wymianę węglowych kotłów grzewczych, na kotły gazowe, olejowe, czy też na pompy ciepła, rekuperatory (odzysk ciepła z wentylacji), lub na podłączenia domu do geotermii. Także na ogniwa PV i kolektory słoneczne do 10 kW, oraz pompy ciepła do 40 kW. Również do ogniw PV i kolektorów słonecznych WFOŚiGW udziela też pożyczek z umorzeniem. Wysokości umorzeń: 40% na kotły, 15% na panele i kolektory. Funkcjonuje też program „PONE” dla Gmin, które wymieniają kotły grzewcze z inst. CO i CWU w budynkach mieszkalnych również u osób fizycznych. W połączeniu z funduszem gminnym mieszkańcy płacą tylko ok. 15% kosztów. Są też pożyczki JAWOR dla osób fizycznych na termomodernizację budynków mieszkalnych (wszelkie docieplenia ścian i stropów z wymianą okien i drzwi zewnętrznych) w wysokości minimum 20 tys. złotych (przy współfinansowaniu 10 tys. zł), umorzenie pożyczki wynosi 20% po zakończeniu zadania.
Zagadnienia dotyczące: „Wsparcia OZE z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego”(MRPO) przedstawił Pan Dawid Przepiórka z Urzędu Marszałkowskiego.
Przykłady najbardziej korzystnej pomocy finansowej dla  mieszkańców wsi:

  • Na działanie 4.4.1. Dla Gmin, w celu budowy urządzeń OZE na budynkach osób fizycznych. Dotacja wynosi do 60%, nabór ponowny od 2019 roku. Budynki muszą być wcześniej ocieplone, z wykonaną oceną energetyczną budynku. Dotacja kwotowo może wynieść do 8 tys. na kocioł i do 6 tys. na instalację.
  • Na działanie 4.4.3. Dla Gmin, na obniżenie niskiej emisji z paliw w domach osób fizycznych, czyli na wymianę kotłów na paliwa stałe, do 350 zł/kW (max. do 8 tys. zł).
  • Na działanie 4.2. Na OZE, modernizację budynków, budownictwo energooszczędne i pasywne, program dla firm, od maja 2018 roku. Przy ogniwach PV możliwa jest odsprzedaż prądu do sieci.

W drugiej części konferencji prezentowały się samorządy miast i gmin. W imieniu gminy Zabierzów wystąpiła Pani Anetta Kucharska – pełnomocnik wójta ds. jakości powietrza. Sukcesem okazał się program PONE w 2016 – 2017 roku. Zlikwidowano ponad 300 starych kotłów, zamontowano 192 kotły gazowe, 80 kotłów węglowych (5 klasa/ekoprojekt), 11 kotłów na biomasę (5 klasa/ekoprojekt). Łączne wydatki wyniosły prawie 3 miliony złotych. W każdej miejscowości są zamontowane czujniki czystości powietrza, do szkół zakupiono oczyszczacze powietrza, na 290 obiektach gminnych i domach mieszkalnych funkcjonują kolektory słoneczne, a na 536 budynkach założono panele słoneczne. W zakresie edukacji dzieci i uświadamiania dorosłych gmina współpracuje ze Stowarzyszeniem Metropolia Krakowska.
Przedstawiciel gminy Słomniki, zastępca burmistrza Pan Michał Chwastek przedstawił stan obecny i plany samorządu odnośnie działań antysmogowych i inwestycji w OZE. Planują utworzenie gminy samowystarczalnej energetycznie przez pełne wykorzystanie potencjału OZE, przy zachowaniu walorów środowiskowych i piękna krajobrazu. Gmina uczestniczy w programie LIFE, z którego finansowany jest ekodoradca prowadzący indywidualne porady, z badaniem izolacyjności budynków za pomocą kamery termowizyjnej i edukację mieszkańców. Poczyniono 2 kolejne duże inwestycje w budynkach szkolnych. Nowatorskie rozwiązania polegały na zastosowaniu pomp ciepła z wymiennikami i rekuperacją (odzyskiem ciepła) ciepła wylotowego oraz kolektory słoneczne odtwarzające w lecie (dla pomp ciepła) dolne źródło ciepła. W gminie powołano Strefę Aktywności Gospodarczej o powierzchni 70 ha. Niebawem powstanie Słomnicki Klaster Energii z udziałem dużych komercyjnych firm. W planie jest duża farma fotowoltaiczna o mocy 2 MW oraz biogazownia o mocy 1 MW. Z programu MRPO działanie 4.1.1. gmina planuje inwestycje OZE na sumę 3 milionów złotych.
Na zakończenie wystąpił Pan Paweł Chałupczak, prezes Stowarzyszenia „Metropolia Krakowska”. Jest to platforma współpracy 15 gmin wokół Krakowa, łącznie z gminą Kraków. Łączą ich wspólne cele i wspólne działania w strategii Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych (ZIT) w Krakowskim Obszarze Funkcjonalnym, w którym zamieszkuje ponad milion mieszkańców. Na realizację działań koordynowanych przez Stowarzyszenie przeznaczono 465 mln euro. Z tych pieniędzy realizuje się na przykład: wydatki na autobusy niskoemisyjne, oszczędzanie energii przez modernizację budynków (efektywność energetyczna) użyteczności publicznej, spółdzielni i wspólnot mieszkaniowych, w tym na zastosowanie w nich urządzeń OZE, na budowę sieci linii tramwajowych i ich infrastrukturę, a także na walkę z niską emisją w Krakowie i aglomeracji (wymiana pieców węglowych). Dzięki Stowarzyszeniu w większości gmin zamontowano czujniki smogowe „AIRLY”, prowadzone są akcje informacyjne(prasa, radio, TV), warsztaty, pokazy urządzeń OZE.
Konferencji towarzyszyły stoiska i wystawa urządzeń firm: Defro, Elve, Fundacja Ekologicznych Rozwiązań, Levada, Nest Bank, PVGE, Sas, Spirvent, oraz Strefa EN.


Serdecznie dziękujemy Państwu, którzy licznie przybyli na naszą Konferencję, a także osobom, które przyczyniły się do jej zorganizowania.

Jan Knapik