Technologia

Technologia

Ochrona zasobów wodnych poprzez racjonalną gospodarkę wodną na obszarach wiejskich

Użytki rolne stanowią w Polsce przeszło 60% powierzchni kraju. Czynnikiem limitującym wielkość produkcji roślinnej jest dostateczne zaopatrzenie w wodę . Niestety Polska należy do grypy państw w których występują częste braki wody. Dlatego obszary rolnicze na terenie naszego kraju winny być tak zagospodarowane aby wykorzystywać max. zasoby wodne bez szkody dla środowiska.

Prawidłowa gospodarka wodna w krajobrazie jest podstawą trwałego zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich. Znając stosunki wodne krajobrazu możemy podejmować właściwe przedsięwzięcia w zakresie kształtowania struktury szaty roślinnej i struktury użytkowania terenu, które zapewnią najbardziej racjonalną gospodarkę zasobami wodnymi i korzystanie z nich zgodnie z zasadami ich ochrony.. Należy pamiętać, że wilgotność danego środowiska zależy od opadów, retencji wodnej gleby i szaty roślinnej.  Wszędzie tam gdzie gleby pokryte są szatą roślinną obieg wody w atmosferze jest mniejszy /woda zatrzymywana przez roślinność/, mniejsze spływy wód z opadów do odbiorników, rowów, potoków, rzek, mniejsze zanieczyszczenie substancją organiczną tychże odbiorników,

Większą uwagę należy zwrócić   na. utrzymanie istniejących zadrzeiweń śródpolnych lub budowanie nowych na dużych przestrzeniach. Zadrzewienia te mają korzystny wpływ na mikroklimat, osłabienie prędkości wiatru o 35-40% ograniczenie erozji wietrznej, zwiększenie wilgotności powietrza, zwiększenie grubości pokrywy śnieżnej, spowolnienie tempa topnienia śniegu na wiosnę. Na terenach porośniętych pasami zadrzewień  wsiąka w glebę o 300 m3/ha więcej wody niż na terenach odkrytych.

Jakie podjąć działania aby w krajobrazie rolniczym zwiększyć zasoby wodne i je efektywnie wykorzystywać ?

- należałoby zwiększyć małą retencję wodną poprzez wykorzystanie istniejących małych zbiorników wodnych, oczek wodnych, przechwytywanie wody z wód drenarskich a także wprowadzenie urządzeń piętrzących w sieci rowów. Wszystko to gromadzi wodę, a także zwiększa retencję w glebie otaczającej zbiorniki. Małe zbiorniki przyczyniają się do podniesienia poziomu wód gruntowych w ternie przyległym, zwiększają wilgotność a to z kolei zmniejsza erozję wietrzną..Wykorzystanie małych zbiorników wodnych w okresie wiosennym może zwiększyć zasoby wodne zlewni rolniczej nawet o ilość odpowiadającą 20 mm opadów.

- zwiększenie retencji glebowej polega przede wszystkim na zwiększeniu zawartości materii organicznej w glebie i poprawieniu struktury gleby. Materia organiczna zwiększa retencyjność gleby ponieważ sama utrzymuje więcej wilgoci, i przede wszystkim poprawia strukturę gleby.

Prawidłowa gospodarka wodna w krajobrazie musi być zgodna z dwiema zasadami a mianowicie;

- utrzymanie jak najdłużej i jak największej ilości wody w krajobrazie, minimalizowanie jałowego odpływu wody poza zlewnię i zwiększenie retencji  powierzchniowej i gruntowej  oraz wydłużenie w czasie odpływu ze zlewni,

- spowodowanie, aby maksymalna ilość wody przechodziła  z gleby do atmosfery za pośrednictwem roślin a jak najmniej drogą bezpośredniego parowania z gleby.

 Reasumując powyższe można wnioskować , że  obszary z  pokrywą   roślinną są najefektowniejszym narzędziem kształtowania bilansu wodnego krajobrazu.

 

                                                                                                                    Elżbieta Pawlarczyk