Technologia

Technologia

Wapnowanie gleb w gospodarstwie ekologicznym

Zakwaszenie gleb jest jednym z głównych problemów polskiego rolnictwa. W skali kraju mamy ponad 50% użytków rolnych wymagających wapnowania, co wynika głównie z przyczyn naturalnych ( wytworzone głównie ze skał pozbawionych węglanu wapnia). Dominują gleby lekkie, podatne na wymywanie wapnia i magnezu przez wody padowe. Do zakwaszania gleb przyczynia się także stosowanie nawozów mineralnych.

Odczyn gleby decyduje o rozpuszczalności składników pokarmowych i ich pobieraniu przez rośliny. W środowisku kwaśnym składniki pokarmowe przechodzą w formy trudno lub niedostępne dla roślin. A więc odczyn gleby warunkuje osiągnięcie wysokich plonów, o dobrej jakości.

Uregulowany odczyn gleby ma szczególne znaczenie w gospodarstwach ekologicznych, gdzie głównym źródłem składników pokarmowych dla roślin są zasoby glebowe, tylko w szczególnych przypadkach dopuszcza się stosowanie nawozów mineralnych pochodzenia naturalnego o powolnym działaniu (kainit, kizeryt, mączka fosforytowa). Na glebach kwaśnych pobieranie składników pokarmowych z gleby jest utrudnione, czego skutkiem jest słabsze plonowanie roślin.

W rolnictwie ekologicznym nadrzędnym celem jest dobra jakość uzyskiwanych plonów. Również w tym aspekcie odczyn odgrywa ważną rolę. W środowisku kwaśnym zwiększa się rozpuszczalność metali ciężkich, co prowadzi do ich nadmiernego pobierania i akumulacji w produktach roślinnych.

Potrzeby wapnowania gleb ocenia się na podstawie wskaźnika pH. Jego wartość dla prawidłowego wzrostu i plonowania roślin nie powinna być niższa niż 5,6 (dolna granica odczynu lekko kwaśnego).Gleby o niższym pH muszą być wapnowane.

W gospodarstwach ekologicznych do odkwaszania gleb można stosować wyłącznie wapno węglanowe. Wynika to z obowiązującej w rolnictwie ekologicznym zasady zachowania równowagi chemicznej i biologicznej w glebie, a więc wykluczającej stosowanie środków o i substancji o szybkim i gwałtownym działaniu.

Wapno węglanowe działa wolniej od wapna tlenkowego. Pełnego efektu odkwaszającego w przypadku wapna węglanowego można oczekiwać w trzecim roku po zastosowaniu. Rozpoczynając proces przestawiania gospodarstwa na produkcję ekologiczna należy wykonać badanie gleby i stosownie do wyników przeprowadzić zabieg wapnowania. Po dwuletnim okresie przestawiania -w momencie ubiegania się o certyfikat ekologiczny, powinien być uregulowany odczyn gleby.

Jednorazowe dawki wapna nawozowego w rolnictwie ekologicznym nie powinny przekraczać2 t CaO/ 1 ha na glebach lżejszych i 3t CaO/ha glebach cięższych.

Gospodarstwa ekologiczne mogą stosować wyłącznie nawozy i środki poprawiające właściwości gleby dopuszczone do stosowania w gospodarstwach ekologicznych. Należą do nich wapna nawozowe węglanowe produkowane przez zakłady posiadające świadectwa kwalifikacji do stosowania w rolnictwie ekologicznym. Są to wapna nawozowe odmiany 04 o zawartości tlenku wapnia 50%.

Wapnowanie najlepiej wykonać jak najwcześniej po zbiorze przedplonu oraz dokładnie wymieszać z glebą w trakcie uprawy.

W rolnictwie ekologicznym nie stosujemy nawozów azotowych zakwaszających glebę. Ze względu na zachodzące stale procesy wymywania wapnia i magnezu przez wody opadowe, potrzebna jest systematyczna kontrola odczynu gleby. W przypadku obniżenia poziomu pH poniżej 5,6 powinien być przeprowadzony zabieg wapnowania.

 

                                                                                                                  Joanna Wójcik             
       Źródło: ,,Polska Wieś’’ NR 7/2007