Ekologia

Ekologia

Co dalej z przydomowym szambem?

Mimo dużego postępu w rozwoju higienizacji terenów zabudowanych, bezodpływowy zbiornik na ścieki (tzw. szambo) jest często jedynym możliwym rozwiązaniem technicznym.

Dla każdego budynku mieszkalnego szambo jest standardem wszędzie tam, gdzie nie ma sieci kanalizacji lub jest ona zbyt daleko od naszej posesji. Nawet na terenach skanalizowanych bywa tak, że z różnych powodów właściciele domów nie przyłączają się do kolektora, pozostając przy istniejącym szambie. Z kolei na terenach gdzie budowa kanalizacji przebiega w toku, inwestorzy budujący własne domy mają nadzieję, że do czasu zakończenia inwestycji skorzystają z możliwości przyłączenia. Ponieważ rozwój sieci kanalizacji gminnych odwleka się w czasie, często pozostaje „zło konieczne” jakim jest budowa szamba.

 

Konstrukcja zbiornika bezodpływowego

Może to być zbiornik betonowy „wylewany na mokro” w miejscu budowy, lub składany z elementów betonowych(np. kręgów) wcześniej wykonanych w betoniarni. Kręgi powinny być wykonane z gruboziarnistego piasku, specjalnego cementu, i formowane pod ciśnieniem. Do tego celu nie nadają się kręgi studzienne. Dobrym rozwiązaniem jest zakup betonowego monolitycznego szamba z dnem. W ścianie zbiornika powinien być otwór wlotowy z uszczelką gumową- jest to bardzo ważny szczegół. Dobrze jest jeżeli w pokrywie zbiornika zamontowano rurkę wentylacyjną- tzw. wywiewkę( wg. przepisów długości minimum 50 cm), oraz wskażnik napełnienia zbiornika ściekami. Przed zasypaniem wykopu ziemią dno i ściany zbiornika z zewnątrz i wewnątrz należy pomalować masą bitumiczną. Warunkiem podstawowym jest szczelność konstrukcji szamba, która podlega sprawdzeniu ( tzw. próba wodna),przed oddaniem do eksploatacji. Bardzo dobrym, chociaż droższym rozwiązaniem jest zakup zbiorników z tworzyw sztucznych, szczególnie polecane na tereny podmokłe i piaszczyste.

 

Wymagania przepisów prawnych

-Art.5 ust.1 ustawy z dnia 13.09.1996 roku „o utrzymaniu czystości i porządku w gminach” mówi, że właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacji, lub w przypadku gdy budowa sieci jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy lub w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniające wymagania określone w odrębnych przepisach. Przyłączenie do kanalizacji nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania formalne i techniczne.

-Art.3,4,6 cytowanej ustawy mówi, że Gminy prowadzą ewidencję zbiorników bezodpływowych, ustalają częstotliwość opróżniania szamb i ustalają górne stawki opłat ponoszonych przez właścicieli, z tytułu wywozu ścieków przez upoważnione firmy. Gmina jest obowiązana zorganizować opróżnianie szamb w przypadku właścicieli nieruchomości którzy nie zawarli umów korzystania z usług firm asenizacyjnych. Art.6 ust.7 pkt.4 mówi, że wójt wydaje decyzję z urzędu ustalając sposób i terminy udostępniania urządzeń lub zbiorników w celu ich opróżniania.

-Art.6 ust.1 mówi, że właściciele nieruchomości obowiązani są do udokumentowania w formie umowy, oraz przez okazanie dowodów płacenia, za usługi wywozu ścieków,-Art.9a.ust.2 pkt.1 mówi o obowiązku firm asenizacyjnych w zakresie sporządzania i przekazywania wójtowi co miesiąc wykazu właścicieli z którymi umowy wygasły lub uległy rozwiązaniu, a także informacji rocznej o ilości i rodzaju ścieków wywiezionych z danej gminy.

-W ustawie Prawo Budowlane z dnia 7.07.1994 roku(z póżn.zmianami), w art.29 nie wymienia się zbiorników na ścieki bytowe jako obiektów i budowli zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Zwyczajowo pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego obejmuje również pozwolenie na budowę szamba.

 

Lokalizacja szamba o pojemności do 10 metrów sześciennych


-15 metrów od osi studni dostarczającej wodę do spożycia przez ludzi,

-15 metrów od magazynów produktów spożywczych,

-5 metrów od okien i drzwi zewnętrznych pomieszczeń dla ludzi,

-2 metry od granicy działki sąsiedniej, drogi(ulicy) lub ciągu pieszego na dz.sąsiedniej,

-poniżej 2 metry od granicy lub też przy granicy jeżeli sąsiaduje z podobnymi zbiornikami,

-jest zabroniona na terenach szczególnej ochrony środowiska,strefach ,powodziowych,zalewowych.


Lokalizacja szamba o pojemności 10-50 metrów sześciennych wymaga ponadto zwiększenia odległości :

-30 metrów od okien i drzwi,

-7,5 metra od granicy działki sąsiedniej,

-10 metrów od drogi (ulicy) i ciągu pieszego.

 

Eksploatacja zbiorników bezodpływowych

-zabezpieczenie stropu zbiorników, pokryw, włazów przed zapadnięciem (względy bezpieczeństwa),

-zbiorniki z tworzyw sztucznych najlepiej zabetonować (obawa zapadnięcia się ścian),

-posadawiać szamba tak płytko,aby nie było zalewane przez wody opadowe i roztopowe,

-do szamba nie wolno wlewać gnojówki, odpadów, środków ochrony roślin, olejów silnikowych,

-w pobliżu wentylacji i przy otwieraniu pokrywy, palenie papierosów grozi wybuchem gazów,

-w czasie czyszczenia szamba gazy fermentacyjne grożą zatruciem człowieka, uduszeniem,

-stosowanie biopreparatów do rozkładu ścieków udrażnia rury i zmniejsza nieprzyjemne zapachy,

-ocieplenie rury prowadzącej ścieki do zbiornika (tzw. przykanalika), zapobiega zatykaniu się kanalizacji zewnętrznej budynku,

-końcówka przykanalika nie może być zatopiona w ściekach, wentylacja przestaje wtedy działać,

-całkowita eliminacja uciążliwości zapachowych polega:

*na uszczelnieniu stropu zbiornika z pokrywą i sprawdzeniu szczelności rury wlotu ścieków do zbiornika i całej instalacji kanalizacyjnej w budynku i poza,

*na wyprowadzeniu pionu kanalizacji w budynku ponad dach (szczyt dachu), rurami o takiej samej średnicy,

*na zapewnieniu ciągu powietrza, od rury wentylacyjnej zbiornika (wywiewki), przez pion

kanalizacji w budynku aż do szczytu dachu,

*na zamontowaniu wentylatora lub innych urządzeń wspomagających ciąg powietrza,

*końcówka rury wlotu ścieków do szamba nie może być zatopiona w ściekach

Zabrania się użytkowania nieszczelnych szamb, a niestety jest to bardzo powszechne zjawisko. Nawet niewidoczne podziemne wycieki są możliwe do sprawdzenia przy” kontroli na miejscu” w gospodarstwie. Wycieki z szamb, gnojowni, zbiorników na gnojówkę czy ze zbiorników i pryzm kiszonkowych prowadzą do zanieczyszczenia źródeł wody pitnej. Ochrona tych źródeł jest nie tylko wymogiem prawnym, ale przede wszystkim moralnym obowiązkiem.

Dobrze wykonane szambo może być pierwszym elementem przydomowej oczyszczalni ścieków .W celu realizacji tej inwestycji potrzebna jest najpierw bardzo dokładna lustracja działki siedliskowej, pod kątem istniejących warunków na danym terenie, wymagań prawnych i technicznych,

Duże nadzieje posiadaczy szamb chcących utylizować ścieki na własnych działkach, wnoszą zapisy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24.07.2006 roku, w sprawie warunków jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód i do ziemi. Jest to możliwe poprzez budowę przydomowej oczyszczalni ścieków w której szambo może być jej pierwszym elementem. W tym akcie prawnym zapisano również warunki rolniczego wykorzystania ścieków przez gospodarstwo rolne.

 

Jan Knapik